روزنامه هفت صبح، آرش خوشخو | بیایید کمی روی اعداد و ارقام سال 57 تمرکز کنیم. اجاره خانهها، دستمزدها، قیمت زمین و خانه و خوراکیها و حمل و نقل. در روزنامه 13 آبان 1357 این آگهیها را انتخاب میکنم: در خیابان تخت طاووس (مطهری )،آپارتمان دو خوابه با شوفاژ و تلفن ماهی 5500 تومان. آپارتمان سه خوابه در 45 متری سید خندان (رسالت ) ماهی 4500 تومان.
آپارتمان دوخوابه در اوایل سلطنت آباد ( مثلا کمی بالاتر از خواجه عبدالله انصاری فعلی) ماهی 3500 تومان . با شوفاژ و کولر و موکت. یعنی ماهی 500 دلار. ظفر دوخوابه با فضای سبز 7000 تومان ! در همین صفحه آگهی زمین در بهاردشت و شاهدشت کرج منتشر شده به قرار متری ده تومان. ده تا تک تومانی. زمین در حوالی عباس آباد متری دو هزار و پانصد تومان تا سه هزار تومان. آپارتمان دوخوابه در خیابان گاندی به مبلغ 600 هزار تومان برای فروش گذاشته شده است.
در این سال حداقل دستمزد کارگر ساده ساختمانی ماهی 730 تومان است که میشود حدود 73 دلار. به قیمت ده تومانی دلار آزاد در سال 57. یعنی به پول امروز دو میلیون و پانصد و پنجاه هزار تومان… در واقع در مقایسه با قیمت دلار، کارگر امروزی دستمزد بیشتری میگیرد اما در مقایسه با قیمت سکه کارگر امروزی دستمزد کمتری دارد.
یک کارگر ساده میتوانسته با حقوقش تقریبا دو سکه طلا خریداری کند اما در حال حاضر قیمت طلا آن قدر بالا رفته که یک کارگر ساده با سه ماه حقوق خود میتواند یک سکه تهیه کند! در واقع در این سالها قیمت سکه از 420 تومان به 16 میلیون امروز رسیده. یعنی قیمت سکه 38 هزار برابر شده است و قیمت دلار 3500 برابر شده است ! پس اگر خواستید درآمدها را مقایسه کنید این نکات را در نظر بگیرید.
حقوق معلمها هم بین 2500 تا 5000 تومان متغیر است. یعنی بین 360 تا 720 دلار. این رقمها نشان میدهد که عمده تورم قیمتها و انفجارشان بخصوص در سال 1356 ناشی از بالارفتن قیمت اجاره در شهرهای بزرگ بود که به طبقه متوسط فشار وحشتناکی وارد ساخت. مضاف بر این که کاهش نظارتها موجب شده بود تا سرمایهداران در شرایط طبیعی بازار خوراکی و همین طور اقلام ساختمانی دخالت کنند و کمبودهای دورهای و بالارفتن قیمتها را موجب شوند.
این اتفاقات موجب شد تا تورم 30 درصدی در سال 1356 احساس شود و طبقه متوسط شهری را به شدت عصبانی کند آن هم پس از حدود یک دهه رونق اقتصادی و کنترل تورم. در سالهای آخر دولت هویدا، سرمایه داری وابسته به شدت وحشی و غیرقابل کنترل شده بود و با بردن پول از بخش تولید به بورس و زمین و املاک، تورم افسار گسیخته را بر کشور حاکم ساخته بود. با تمهیدات بانک مرکزی تورم در سال 57 به زیر 15 درصد نزول کرد اما دیگر دیر شده بود!
بیایید آگهیها را دوباره شخم بزنیم. آگهی خودرو: پیکان مدل 53 دولوکس با کارکرد پایین 89 هزار و 950 تومان . یعنی حدود 13 هزار دلار. به پول امروز میشد حدود 400 میلیون تومان. حواستان باشد که پیکان دولوکس مدل 53 یک اتومبیل بسیار پرطرفدار درآن روزها محسوب میشده است و قیمت بالایش ناشی از همین موضوع است. اگر میخواهید محبوبیت پیکان را متوجه شوید این آگهی را ببینید: بنز 190 مدل سال 1966 فقط 30 هزار تومان! یا مرسدس بنز 200 مدل 72 (یعنی 1351 شمسی) سفارش آمریکا 120 هزار تومان که اختلاف قیمت چندانی با پیکان ندارد. حداقل با توجه به کیفیت پیکان و بنز .
