روزنامه هفت صبح، آرش خوشخو | در عبور از سال 48 باید به ماجرای منازعه اروندرود هم اشاره کنیم. کشوری به نام عراق در سالهای پس از جنگ جهانی اول و پس از متلاشی شدن امپراطوری عثمانی متولد شد (به تازگی 100ساله شده است) و پسر بزرگ حاکم مکه توسط انگلیسیها به حکومت عراق رسید (همان که در فیلم لارنس عربستان نقشش را الک گینس بازی میکرد) هرچند کودتاهای پیاپی بارها حکومت این کشور را تغییر داد و دست آخر نصیب بعثیها شد.
رابطه ایران با عراق به خاطر سفر ایرانیان به کربلا و نجف و همینطور حضور مهاجرین ایرانی در عراق (که سابقه مهاجرتشان به عراق به هجوم افغانها در انتهای دوره صفویه میرسد) مسئلهای حیاتی در دوران معاصر بوده است. پیمان سعدآباد در سال 1316 تلاشی بود برای ایران در عرصه تنشزدایی با عراق و حکومتهای متغیرش. مسئله اصلی دعوای دو کشور بر سر اروندرود بود. عراق خود را مالک تمام عرصه این رود میدانست هرچند حضور کشتیهای ایرانی در این رود را قبول کرده بود اما تحت نظارت عراق و بدون پرچم افراشته!
در فروردین سال 1348 و در اوایل حکومت حسن البکر که با یک کودتا به قدرت رسیده بود، دولت عراق در پیامی تهدیدآمیز بر حق خود در مالکیت بر کل اروندرود تاکید کرد و اینکه:« و در آتیه نیز اجازه نخواهد داد کشتیهایی که مقصد آنها بنادر ایران است وارد اروندرود شوند.» واکنش ایران به این ماجرا سریع و فوری بود. کشتی باری سینا با پرچم ایران و با اسکورت ناوچههای نیروی دریایی و پرواز هواپیماهای جنگنده از اروندرود عبور کرد.
۲۴دستگاه تانک ام ۴۷ نیروی زمینی ارتش هم در سرتاسر حاشیه رودخانه مستقر شده بودند. این قدرتنمایی خشم عراق را برانگیخت و در اقدامی تلافیجویانه 500 خانواده ایرانی را از عراق اخراج کرد. اخراج ایرانیها از عراق در سالهای بعد هم ادامه داشت و زدوخوردهای مرزی دو کشور هم به همچنین. بهخصوص در سال 1352 که در زدوخوردهای مرزی حدود 400 نفر از دو طرف کشته شدند و در سال 1353 هم که توپخانه ارتش به شکل مستقیم در حمایت از کردهای ناراضی عراق وارد عمل شد. به داستان ایران و عراق در دهه پنجاه باز خواهیم گشت.
بیایید به ماجرای پرسپولیس وارد شویم. قبل از انقلاب یک محمد خاتمی دیگر هم داشتیم. محمد خاتمی متولد رشت بود. به سال 1297 وخواهرزاده سید حسن امامی. در سال 1318 وارد دانشکده افسری شد و جزو اولین رسته دانشجویان خلبانی. دورهای را در انگلیس گذراند و از سال 1325 خلبان مخصوص محمدرضا شد.
بلند قد بود و ورزشکار و شجاع. در همین سالهاست که در تیم دوچرخهسواران که بعد به تاج تغییر نام داد به عنوان یک فوتبالیست درجه یک مشهور شد و دوبار با تاج قهرمان تهران شد و کاپیتان تیم ملی هم شد و چهار بازی ملی هم انجام داد. اما درسال 1331 و در 34سالگی فوتبال را کنار گذاشت. در مرداد 32 خلبان هواپیمایی بود که محمدرضا و ثریا را در 25 مرداد از ایران فراری داد و در 29 مرداد آنها را به ایران بازگرداند.
همسرش مریم خدیوی را در سال 35 از دست داد و بعد شد داماد خانواده پهلوی و با خواهر کوچک و ناتنی محمدرضا یعنی فاطمه ازدواج کرد. این زوج در دو حوزه فعال بودند. انواع و اقسام ورزشهای ماجراجویانه از غواصی تا آکروجت و همینطور شامه قوی در سرمایهگذاریهای اقتصادی. در همه چیز. از سیمان و آهن گرفته تا تفریحات ورزشی. آنها شرکت سی آر سی را با مشارکت علی عبدوه قهرمان سابق بوکس و سرمایهگذار فعلی تاسیس کردند که موجب به گشایش بولینگ عبدوه مرکز تفریحی شمال تهران شد.
در منطقه پل رومی. از نزدیکی این شرکت با دربار همین بس که مثلا برای افتتاح طبقه دوم آن خود محمدرضا و فرح هم حاضر شدند. ادامه فعالیتهای این شرکت به تاسیس باشگاه پرسپولیس انجامید. یک نام فرعی در فوتبال تهران در اواسط دهه چهل زمانی که فوتبال تهران سرگرم رقابت تاج و شاهین و دارایی و پاس بود. اما انحلال ناگهانی شاهین توسط سازمان ورزش، موجب کوچ دستهجمعی ستارههای محبوب شاهین به پرسپولیس شد.
این پرسپولیس جدید با هدایت پرویز دهداری قهرمان مسابقات انتخابی تهران شد و راهی جام باشگاههای آسیا در تایلند نیز شد که بهخاطر تاخیر در پرواز به موفقیت چندانی نرسیدند. در انتهای سال 47 احمد خیامی رئیس ایران ناسیونال در ادامه خلاقیتهای برندینگ خود باشگاه پیکان را سروسامان داد و با یک مربی انگلیسی قرارداد بست و ستارههای پرسپولیس را به پیکان فراخواند. پیکان در طول سال 1348 با اقتدار قهرمان همه رقابتهای باشگاهی تهران شد.
در انتهای سال احمد خیامی به دلایلی نامشخص پیکان را منحل کرد و پرسپولیسیها که در طول یکسال حضور در پیکان به لحاظ مالی در بهترین شرایط خود قرار داشتند دوباره به پرسپولیس علی عبدوه بازگشتند و از اینجاست که رقابت نفسگیر و جنجالی پرسپولیس و تاج آغاز میشود.
بهخصوص که در اوایل سال 1349 تاج در میزبانی قهرمانی باشگاههای آسیا در مسابقاتی پرشور و دیدنی با غلبه بر نماینده اسرائیل قهرمان آسیا هم میشود. دوگانه پرسپولیس و تاج همچون تعارضی میان مردم و حاکمیت پروبال داده میشوند.از دهه چهل حسینیه ارشاد مانده است و ترور تیمور بختیار و ماجرای سیاهکل.
