روزنامه هفت صبح، آرش خوشخو | فکر میکنم همانطور که دهه چهل و تاثیر شگفتانگیزش بر تاریخ معاصر به خاطر انقلاب دهه پنجاه و کودتای دهه سی؛ دستکم گرفته شده است دهه هفتاد هم در سایه مهیب دهه شصت وحوادث پرسروصدای دهه هشتاد هم قدر تاثیرگذاریاش برسرنوشت مردم ایران مورد مداقه قرار نگرفته است. دههای برای نوسازی ونوگرایی ایران خسته از حوادث بیشمار و سرنوشتساز دهه شصت که در این دهه فرصتی برای پوستاندازی به دست آورد.
دهه همشهری و پژو و پراید و سینمای بینالمللی و جامجهانی و دایی و رسول خادم. دوتا دیگر از مظاهر سرنوشتساز تحولات زندگی ما در دهه هفتاد، ظهور تقریبا همزمان اینترنت و گوشی موبایل بود. با کمترین فاصله ممکن نسبت به مشابههای جهانیاش. براي اولینبار در سال 1372 ایران به شبکه جهانی اینترنت وصل شد.
قبلا و در سال 1368 سیاوش شهشهانی استاد ریاضی دانشگاه صنعتی شریف مقدمات وصل شدن این پژوهشگاه دانشهای بنیادین به بیت نت را فراهم ساخته بود. اما اینترنت به صورت عمومی از حدود سالهای ۱۹۹۳ (معادل ۱۳۷۲) برای استفادههای دانشگاهی وارد ایران شد و پژوهشگاه دانشهای بنیادی اولین مرکزی بود که به سمت استفاده از اینترنت گام برداشت و از طریق دانشگاه وین به اینترنت متصل شد. روایت است که دولت ایران نیز از مخالفان گسترش شبکه اینترنت در ایران بود.
به گفته شهشهانی، مخابرات، اینترنت را موضوعی موقت و مد روز میدانست اما به تدریج کوتاه آمدند. دانشگاههای صنعتی شریف و صنعتی اصفهان، مرکز تحقیقات ژنتیک و مرکز زلزلهشناسی به اینترنت وصل شده بودند. با این حال اتصال ایران به اینترنت ماهوارهای و رسیدن به سرعت 128 کیلوبیت سه سال بعد اتفاق افتاد! بقیه داستان اینترنت را میدانید. آن زمان شاید هیچکس فکر نمیکرد که چگونه اینترنت ارزشهای زندگی معاصر را تنها طی چند دهه زیر و رو خواهد کرد.
اما موبایل … در سال 1973 میلادی،( یعنی درست 14 فروردین 1352 شمسی) روزی بود که اولین تماس تلفنی موبایل با موبایلهای اولیه توسط مارتین کوپر یکی از مدیران شرکت موتورولا از خیابانی در نیویورک به رئیس شرکت رقیب موتورولا انجام گرفت. تلفن همراه با 20 سال تاخیر و درسال 1372 وارد ایران شد. جالب است بدانید که در دنیا، تا سال 1991 تنها استفاده از تلفن همراه مکالمه صوتی بود و بس. اما سال 1992 اولین پیامک فرستاده شد، که به تاریخ شمسی میشود سال 1373 و البته این در حالی است که اولین پیامک در ایران با هشت سال تاخیر یعنی سال 1381 ارسال شد!
در ابتدا استفاده از سرویس پیام کوتاه ملزم به ثبتنام برای این سرویس بود و مشترکان برای استفاده از سرویس پیام کوتاه باید به دفاتر مخابرات مراجعه کرده و با پر کردن فرم مربوطه این سرویس را فعال میکردند.نوکیا اولین شرکتی بود که گوشی تلفن همراه را به ایران آورد. پس از آن از شرکتهایی که در ایران به ارائه گوشی تلفن همراه پرداختند، میتوان زیمنس، آلکاتل، اریکسون و صاایران را نام برد. گوشیهای اولیه به لحاظ ظاهری تفاوت چندانی با هم نداشتند و همه بزرگ و سنگین بودند.
در ابتدا قیمت گوشیهای تلفن همراه بسیار بالا بود مثلاً حدود یک میلیون تومان، البته اگر یک میلیون تومان را با نرخ تورم سال 1373 حساب کنید متوجه قیمت بسیار بالای تلفن همراه در آن زمان خواهید شد.بیایید به سال 1373 برگردیم. به دومین سال از دولت دوم هاشمی رفسنجانی. سالی که میرسلیم وزیر فرهنگ است.
گشتهای اخلاقی با شدتی حیرتانگیز و به شکل سازماندهی شده در سرتاسر تهران وجود دارند و بساط بازرسی از اتومبیلها براي پیدا کردن کاست و نوار و از این جور چیزها گرم است، همزمان دختر هاشمی درباره ورزش زنان فعالیت میکند و کرباسچی به عنوان شهردار تهران هم روزنامه همشهری را برای طبقه متوسط راهاندازی کرده و هم فرهنگسراها و چندین پارک جدید در تهران را تاسیس کرده.
سالی که پژو و پراید خیابانهای تهران را نونوار کردهاند و زمزمه جادوی اینترنت در محافل دانشگاهی شنیده میشود و در دستان طبقه پولدار اولین گوشیهای غول آسای موبایل به چشم میخورند. مجموعه تحولاتی که هیچ وقت در اواخر دهه شصت به ذهن کسی خطور نمیکرد. دهه هفتاد این گونه دیوانهوار پیش میرفت و منتهی شد به سال جادویی 76 و بعد تلاطمات بیسابقه سیاسی و اجتماعی در کشور. طبقه سنتی غافلگیر شده و طبقه متوسط که از سرمستی نزدیک شدن دوباره به مسند قدرت سرازپا نميشناخت….
