روزنامه هفت صبح، آرش پورابراهیمی| «عربستان سعودی بزرگترین داستان موفقیت در قرن بیستویکم خواهد بود. انتخاب با شماست که داستان قرن را از دست بدهید یا خیر»؛ اینها جملاتی است که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان در تازهترین مصاحبهاش با شبکه فاکس نیوز خطاب به کسانی گفت که هنوز نسبت به تحولات در عربستان بدبین هستند.
میتوان با محمد بن سلمان که حالا عملا رهبری عربستان را برعهده دارد تا اینجا موافق بود که هفته اخیر حداقل برای ما ایرانیها هفته عربستان بوده است. حضور کریستیانو رونالدو در تهران همراه با تیم النصر عربستان تفاوت قابل ملاحظه میان امکانات باشگاههای دو کشور را به رخمان کشید. در همین حال هفتهنامه اکونومیست هم جلد شماره هفته گذشته خود را به «خاورمیانه جدید۱» اختصاص داد و نوشت:
«اگر تصور میکنید که خاورمیانه منطقهای راکد است بهتر است تجدیدنظر کنید چراکه اقتصادهای حوزه خلیجفارس در میان ثروتمندترین و پویاترین اقتصادها جای گرفتهاند» و محمد بن سلمان هم در مصاحبه با شبکه آمریکایی فاکسنیوز خود را رهبری نشان داد که دغدغه اصلیاش رشد اقتصادی و افزایش درآمد کشور است.
جالب اینکه او در مثالی بسیار آشنا برای ایرانیها گفت که اقتصاد کرهجنوبی زمانی در سطح عربستان بود اما حالا کرهجنوبی به میزان قابل توجهی از عربستان جلو افتاده و اکنون نوبت عربستان است که این فاصله را جبران کند. محمد بن سلمان به اندازه دانشجویی که به تازگی در درس مبانی اقتصاد کلان نمره قبولی گرفته نسبت به مفهوم تولید ناخالص داخلی (جیدیپی) و رشد اقتصادی هیجانزده بود و بارها به آن اشاره کرد.
او حتی در پاسخ به این انتقاد که عربستان از ورزش برای ترمیم چهره مخدوش شده کشور بهره میبرد گفت که برای او همین کافی است که این «ورزش شویی» یک درصد به رشد اقتصادی میافزاید و مهم نیست که دیگران درباره آن چه میگویند. عربستان در «خاورمیانه جدید» کشوری است که بهدنبال صلح و ثبات و رشد اقتصادی در منطقه است و برای آن حاضر است با ایران و هر دولت دیگری در منطقه کنار بیاید.
اما سادهانگارانه است که تصور کنیم هفتهای خوب برای عربستان به قرنی خوب برای این کشور تبدیل خواهد شد. عربستان تحت هدایت محمد بن سلمان همان عربستانی است که قطر را در محاصره اقتصادی سیاسی قرار داد و تا آستانه جنگ با قطر پیش رفت، به طور مستقیم وارد جنگ یمن شد و به شرایط اسفناک انسانی در این کشور دامن زد، نخست وزیر لبنان را آنقدر در عربستان نگه داشت تا استعفا دهد و بهطور فعال از افزایش تنش با ایران استقبال کرد.
درباره برخورد این کشور با مخالفان سیاسی و فعالان اجتماعی هم که خبر داریم. از ما انتظار نداشته باشید که باور کنیم آن نگاه سادهانگارانه درباره ژئوپلتیک منطقه که هزینه سنگینی را به خاورمیانه وارد کرد (قاعدتا عربستان تنها مقصر آن وضعیت نبود) حالا به نگاهی عمیق تبدیل شده که قرار است عربستان را به داستان موفقیت قرن تبدیل کند.
کمی آشنایی با تاریخ خاورمیانه کافی است که فهرستی از رهبرانی را به یاد بیاوریم که به مدد عواملی مانند موقعیت ژئوپلتیک یا اوج گرفتن قیمت نفت به ورطه خودبزرگبینی و رویابافی افتادند اما در نهایت با سرنوشت ناگواری مواجه شدند. در نتیجه اجازه بدهید که نسبت به رویاپردازی آقای بن سلمان هم کمی بدبین باشیم.
پانوشت:۱- مقاله اکونومیست درباره خاورمیانه جدید یادآور ویدئویی بود که در آن خانم زنی مینتون بدوس، سردبیر اکونومیست، در نخستین روزی که زنان در عربستان اجازه رانندگی یافتند برای دو دقیقه در یکی از محلات خلوت ریاض پشت فرمان خودرو نشست تا این روز تاریخی را برای ما روایت کند.
نویسنده مقاله «خاورمیانه جدید» گویی معتقد است که مردم خاورمیانه لیاقت مردمسالاری را ندارند و تاکید میکند که با شکست پروژههای دموکراسیسازی در خاورمیانه حالا رهبران اقتدارگرای عملگرا قرار است خاورمیانه جدید را رقم بزنند و جوانان عرب هم شیوه حمکرانی در امارات متحده عربی را بیش از حکمرانی در کشورهایی دموکراتیک مانند کانادا و سوئد میستایند.
