هفت صبح| رویترز در گزارشی از منابع آگاه در کاخ سفید مینویسد یک کشمکش پیچیده درون کاخ سفید باعث شده است تا اظهارات عمومی دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، درباره روند جنگ با ایران مدام تغییر کند. در حالی که درگیری در سراسر خاورمیانه در حال گسترش است، مشاوران او برسر زمان و چگونگی اعلام پیروزی ادعایی ترامپ با یکدیگر مجادله میکنند. بر اساس مصاحبه رویترز با یکی از مشاوران ترامپ و سایر افراد نزدیک به این رایزنیها، برخی مقامات و مشاوران به ترامپ هشدار میدهند که افزایش شدید قیمت بنزین ناشی از حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران، میتواند هزینه سیاسی سنگینی برای او داشته باشد. در مقابل، گروهی دیگر او را تحت فشار قرار میدهند تا تهاجم علیه ایران را حفظ کند.
فرایندهای تصمیمگیری
این مشاهدات دریچهای بیسابقه به فرآیند تصمیمگیری در کاخ سفید میگشاید؛ آن هم در شرایطی که دولت در حال تنظیم رویکرد خود نسبت به بزرگترین عملیات نظامی ایالات متحده پس از جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ است. این مانورهای پشت پرده نشاندهنده مخاطرات بالایی است که ترامپ با آنها روبروست. او که سال گذشته با وعده اجتناب از مداخلههای نظامی «احمقانه» به قدرت بازگشت، اکنون بیش از دو هفته است که کشور را وارد جنگی کرده که بازارهای مالی جهانی را متلاطم و تجارت بینالمللی نفت را مختل کرده است.
تلاش برای تاثیرگذاری بر تصمیمات ترامپ همواره یکی از ویژگیهای دوران ریاستجمهوری او بوده اما اینبار پیامدهای این رقابتها به مسئله جنگ و صلح گره خورده است.ترامپ که در شروع جنگ در ۹ اسفند اهداف گستردهای را ترسیم کرده بود، در روزهای اخیر تغییر موضع داده و تاکید کرده که این درگیری را یک کارزار محدود میبیند که اهداف نظامی آن به طور عمده محقق شده است.
با این حال، این پیام برای بسیاری، از جمله بازارهای انرژی که در واکنش به اظهارات ترامپ به هر دو سو نوسان داشتهاند، همچنان مبهم باقی مانده است. او روز چهارشنبه در یک تجمع انتخاباتی در کنتاکی اعلام کرد «ما پیروز شدیم» اما بلافاصله تغییر جهت داد و گفت ما نمیخواهیم زودتر از موعد آنجا را ترک کنیم و باید کار را تمام کنیم.
تقابل مشاوران و مقامات
مشاوران اقتصادی و مقاماتی از وزارت خزانهداری و شورای اقتصادی ملی به ترامپ هشدار دادهاند که شوک نفتی و افزایش قیمت بنزین میتواند به سرعت حمایتهای داخلی ضعیف از جنگ را از بین ببرد. این منابع که به دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، تاکید کردند که نگرانیهای اقتصادی در اولویت این هشدارها قرار دارد. مشاوران سیاسی از جمله سوزی وایلز، رئیس کارکنان کاخ سفید و معاونش جیمز بلر نیز استدلالهای مشابهی را مطرح میکنند.
آنها با تمرکز بر پیامدهای سیاسی قیمت بالای سوخت، از ترامپ میخواهند پیروزی را به صورت محدود تعریف کرده و سیگنال بدهد که عملیات محدود و رو به اتمام است. در طرف دیگر، چهرههای تندروتری مانند سناتور لیندسی گراهام و تام کاتن و همچنین مفسرانی چون مارک لوین، ترامپ را به حفظ فشار نظامی بر ایران ترغیب میکنند. آنها معتقدند ایالات متحده باید مانع از دستیابی ایران به سلاح هستهای شود و به حملات علیه نیروها و پایگاههای آمریکایی پاسخ قاطع بدهد.
نیروی سوم از بدنه پوپولیست طرفدار ترامپ و چهرههایی مانند استیو بنن و تاکر کارلسون شکل گرفته است. آنها به صورت علنی و خصوصی به او فشار میآورند تا از فرو رفتن در یک درگیری طولانیمدت دیگر در خاورمیانه اجتناب کند. یکی از مشاوران ترامپ میگوید او به جنگطلبان اجازه میدهد باور کنند کارزار ادامه دارد. از سوی دیگر، میخواهد بازارها باور کنند جنگ به زودی پایان مییابد و به بدنه رایدهندگان خود اطمینان میدهد که تشدید تنشها محدود خواهد بود.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، در واکنشی به این گزارش، آن را مبتنی بر شایعات و گمانهزنیهای منابع ناشناس دانست که در جلسات تصمیمگیری حضور ندارند. او تاکید کرد که رئیسجمهور شنونده خوبی است اما تصمیمگیرنده نهایی و بهترین پیامرسان برای سیاستهای خودش است. اگرچه اظهارات ترامپ درباره جنگ ایران گاهی گیجکننده بوده اما او در سخنان این هفته خود چندین بار از عبارت «سفر کوتاه» برای توصیف این کارزار استفاده کرده است.
گفته میشود این عبارت در یک جلسه توجیهی در کاخ سفید مطرح شده و هدف آن القای این حس است که جنگ طولانی نخواهد بود. در ابتدای جنگ، ترامپ توضیح کمی درباره اهداف آن ارائه داد و اهداف اعلامی دولت از خنثی کردن حمله قریبالوقوع ایران تا فلج کردن برنامه هستهای و تغییر حکومت متغیر بوده است. اکنون او در تلاش برای یافتن راه خروج از یک درگیری نامحبوب، سعی میکند روایتهای متضاد را مدیریت کند؛ هرچند حملات ادامه دارد.
به نظر میرسد مشاوران سیاسی و اقتصادی که هشدارهای پیش از جنگ آنها نادیده گرفته شده بود، اکنون نقش مهمی در تلاشهای ترامپ برای آرام کردن بازارهای متلاطم و مهار قیمت نفت ایفا میکنند. برخی از دستیاران کاخ سفید در حال بحث درباره یک «بازی پایانی» هستند که در آن ترامپ اعلام کند اهداف نظامی محقق شده و سپس سیاست به سمت تحریم، بازدارندگی و مذاکره تغییر کند. با این حال، همه اعضای تیم با این رویکرد موافق نیستند.
تله ونزوئلا
بسیاری معتقدند بخشی از سردرگمی در استراتژی جنگ، ریشه در موفقیت سریع نظامی آمریکا در ونزوئلا دارد. برخی دستیاران تلاش کردهاند به ترامپ بفهمانند که جنگ علیه ایران شبیه عملیات ژانویه برای دستگیری نیکلاس مادورو نخواهد بود. عملیات ونزوئلا به ترامپ اجازه داد بدون نیاز به اقدام نظامی طولانیمدت، نفوذ زیادی بر ذخایر نفتی آن کشور پیدا کند. در مقابل، ایران نشان داده است که حریفی بسیار سختتر و مجهزتر با یک ساختار امنیتی تثبیت شده است. در نهایت، گزارشهای اطلاعاتی ادعاهای برخی دستیاران ترامپ مبنی بر اینکه ایران تنها چند هفته با تولید سلاح هستهای فاصله داشت را رد کردهاند. اگرچه حملات ژوئن بخش زیادی از ذخایر اورانیوم را مدفون کرد اما این مواد همچنان قابل بازیابی هستند.
افزایش فشار ترامپ به رسانهها درباره اخبار ایران
دونالد ترامپ که در تلاش است روایتها درباره جنگ ایران را تحت کنترل خودش در بیاورد، فشارها و حملات به رسانهها را افزایش داده است. پایگاه آکسیوس نوشته دولت ترامپ طی چند هفته گذشته رسانهها را به پیگردهای قانونی تهدید کرده و در مواردی در دسترسیهای آنها برای پوشش اخبار مربوط به جنگ ایران اخلال ایجاد کرده است. طبق این گزارش مقامهای دولت ترامپ، رسانهها را تهدید کردهاند در صورتی که گزارشهای آنها در جهت اهداف ملی نباشد دسترسیهای آنها برای پخش قطع خواهد شد.
دونالد ترامپ مدعی شده که رسانهها در واقع دوست دارند که آمریکا در جنگ بازنده شود. آکسیوس نوشته وزارت جنگ آمریکا هم در روزهای گذشته در راستای تلاش برای کنترل روایتها در خصوص جنگ را افزایش داده است. پایگاه انپیآر گزارش داده پنتاگون در روزهای گذشته کنترلش بر روزنامه مستقل استارز اند استریپس را افزایش داده است. پنتاگون این روزنامه را که اخبار نظامی منتشر میکند، به پیروی از سیاستهای چپگرایانه متهم کرده است.
مشاجره ترامپ با کوشنر و ویتکاف درباره جنگ ایران
برخی منابع عبری غیررسمی از شکلگیری مشاجره و نزاع میان ترامپ با استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه و جرد کوشنر، داماد و مشاور ارشد ترامپ، خبر دادهاند. این منابع میگویند که مشاجره برسر موضوع جنگ با ایران بوده و ترامپ معتقد است که ویتکاف و کوشنر، بهدلیل هویت یهودی خود، بیش از آنکه منافع دولت آمریکا در جنگ با ایران را پیگیری کنند، تمایلات نتانیاهو را برای وارد کردن آمریکا به جنگ با ایران عملیاتی کردهاند.
ناکامی در تحقق اهداف جنگ از جمله شکست در سرنگونی جمهوری اسلامی، هموارسازی مسیر برای تجزیه ایران از طریق وارد کردن گروهکهای تجزیهطلب و نابودی توان دفاعی ایران، از جمله دلایلی است که خشم ترامپ را نسبت به کوشنر و ویتکاف برانگیخته است؛ اما در این میان شکست آمریکا در به دست گرفتن کنترل تنگه هرمز و بسته ماندن این تنگه که اعتبار نظامی و سیاسی آمریکا را در کل دنیا مخدوش کرده، اصلیترین عامل عصبانیت ترامپ است.
اینطور که از شواهد و قرائن پیداست، ویتکاف و کوشنر به ترامپ گفته بودند که تهدیدهای ایران درباره بستن تنگه هرمز و منطقهای شدن جنگ، تنها یک بلوف است. بهگفته این منابع، ترامپ معتقد است که کوشنر و ویتکاف بهجای آنکه از دولت آمریکا نمایندگی کنند، بهنوعی در نقش دلالهای یهودی نتانیاهو در دولت آمریکا عمل کردهاند.
ویتکاف و کوشنر با ارائه دادههای غلط به ترامپ، به او اطمینان داده بودند که با یک جنگ برقآسا ایران فرو میپاشد و تسلیم خواهد شد و حالا ترامپ معتقد است که این اطلاعات غلط، نه محصول بررسیهای ویتکاف و کوشنر، بلکه دادههایی بوده است که از طریق نتانیاهو و با تکنیک «طرف ثالث» به ترامپ داده شده است تا تحلیل و موضع نتانیاهو را تقویت کند. این منابع مدعی هستند که ترامپ در یک هفته اخیر مسیرهای ارتباطی خود با ویتکاف و کوشنر درباره جنگ با ایران را مسدود کرده است.
آینده سیاسی جیدی ونس در هالهای از ابهام
رسانههای آمریکایی گزارش دادهاند رویکرد ضد جنگ معاون ریاست جمهوری آمریکا از همین حالا او را در مسیر نامزدی مجدد برای انتخابات ریاست جمهوی ۲۰۲۸ به مشکل انداخته است. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا ۹ روز بعد از به راه انداختن جنگ تجاوزکارانه علیه ایران پرده از مخالفت معاونش، جی.دی ونس، در ابتدای کار با این جنگ برداشته و به طور تلویحی گفت که ونس پیش از شروع این جنگ «کمتر به آن مایل بود» و دیدگاهش نسبت به این جنگ «متفاوت» بوده است.
به نقل از یو.اس.ای تودی، نه ترامپ و نه ونس توضیح بیشتری درباره اختلاف نظرشان برسر جنگ تحمیلی علیه ایران ندادهاند، اما معاون رئیس جمهور ایالات متحده به عنوان یک چهره مخالف با کشیده شدن آمریکا به جنگهای طولانی و پرآشوب جدید شناخته میشود. این روزنامه آمریکایی نوشته است اظهارنظرهای ترامپ در یک کنفرانس مطبوعاتی در روز ۹ مارس که بروجود اختلاف نظر میان او و معاونش صحه گذاشت نشان میدهد او و ونس هماهنگی کاملی نسبت به این جنگی که با واکنش منفی جنبش راستگرای طرفدار ترامپ، ماگا، همراه بوده و از نظر برخی طرفداران برجسته ترامپ به منزله یک خیانت به وعدههای ضد جنگ قبلی است، ندارند.
یو.اس.ای تودی تصریح میکند: «ونس اکنون شاهد قرار گرفتن خود در یک موقعیت سیاسی شکننده بوده در حالی که تلاش دارد راه خودش را از میان این جنگ باز کند.» معاون ترامپ همچنین از زمان شروع جنگ تحمیلی علیه ایران خیلی کم در انظار عمومی ظاهر شده است؛ حضورهای او در این مدت شامل یک مصاحبه رسانهای و معدود فعالیتها در فضای مجازی بودهاند.
به نوشته یو.اس.ای تودی، جی.دی ونس تلاش دارد بین فشارهای مخالفان جنگ در جنبش ماگا و انجام وظایفش در قبال ترامپ که حمایتهایش میتواند آینده سیاسی او را تعیین کند، توازن برقرار کند. حمایتهای جی.دی ونس از سیاست خارجی مخالف مداخلهجویی، او را محبوب جنبش راستگرای «ماگا» کرده است؛ او برای پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۸ به حمایتهای این جنبش نیز نیاز خواهد داشت. به نوشته رسانه آمریکایی، مسئله جنگ با ایران حالا به یک آزمون برای اعتبار او بدل شده است. (خبرآنلاین، تسنیم و ایسنا)
