روزنامه هفت صبح، مهلا جوادپور| دو روز پیش در جریان مراسم جایزه ملی اِمی، یک ایرانی به روی صحنه خوانده شد و برای یکی از تولیداتش در شبکه الجزیره این جایزه را دریافت کرد. این در حالی بود که درست یک روز قبل، یکی از همکاران یارا علمجویی بهنام سامر ابودقه در حملات صهیونیستها کشته شده بود و او بعد از دریافت این جایزه از او و کودکان فلسطینی یاد کرد.
این خبرنگار، مستندساز و تهیهکننده ایرانی پنج سال است که برای شبکه الجزیره پلاس مجموعهای بهنام «با یارا میل کنید» میسازد و حالا یکی از قسمتهای این مستند سریالی برنده جایزه ملی اِمی شده. این خبرنگار 32ساله در ایران بهدنیا نیامده اما سفرهای فراوان خانوادگی و دو سال زندگی در ایران باعث شده حجم زیادی از محتواهایی که میسازد، چه برای شبکه الجزیره و چه در اینستاگرام شخصی خودش، درباره معرفی فرهنگ ایرانی به آمریکاییها باشد.
چرا برنده شده؟
یارا پیش از اینهم با شبکه الجزیره همکاری داشته اما حدودا پنج سال میشود که جلوی دوربین، برای این شبکه برنامهای دیدنی تولید میکند. این برنامه که پیش از این با اسم «در زندگی واقعی» شناخته میشد حالا «با یارا میل کنید» نام دارد. این مستند عجیب و غریب تلاقی غذا با جامعه، سیاست و محیطزیست را بررسی میکند و بهخاطر همین خصوصیت مورد توجه زیادی قرار گرفته است.
قسمتی از این مستند که هشت ماه پیش نامزد و دو روز پیش برنده جایزه امی شد، درباره تابلوهای «ورود ممنوع» آمریکا و ارتباط آن با دوران بردهداری در این کشور است. در این قسمت یارا با زنی سیاهپوست همراه میشود که با گشتن در سطح شهر و چیدن گیاهان و میوههای خودرو و بلاصاحب، غذا درست میکند.
در ادامه این مستند توضیح داده میشود که در دوران بردهداری در آمریکا، بسیاری از سیاهپوستان با همین روش موفق شده بودند شکم خود را سیر نگه دارند و برای زمینداران سفیدپوست کار نکنند. همین مسئله خشم این سفیدپوستان را برانگیخت و قانونی تصویب کردند که فقط سیاهپوستان را از وارد شدن به زمینها و باغات منع میکرد.
پیش از این چنین قانونی نه برای سیاهپوستان و نه سفیدپوستان وجود نداشت و هر آمریکایی میتوانست با وارد شدن به حیاط خانه دیگری محصولات او را استفاده کند و حتی مرغ و خروسهای داخل آن زمین را بهعنوان شکار با خود ببرد.
یارا در این مستند مصاحبهای با یک پژوهشگر انجام داده که تحقیقات 10سالهاش نشان میدهد قوانین «ورود بیاجازه» ریشه در نژادپرستی و بردهداری دارند. این مستند کوتاه پیش از این برنده جایزه «وبی» هم شده بود که یک جایزه بینالمللی مخصوص محتواهای اینترنتی است.
این مجموعه مستند از زمان انتشارش تا به امروز یک جایزه وبی دیگر، یک جایزه James Beard که مختص آشپزی است، چند جایزه shorty و یک جایزه ژورنالیسم علمی برده است.
دو سال کار در تهران
پدر و مادر علمجویی هر دو مهاجرانی هستند که قصد داشتند بعد از اتمام تحصیل خود به ایران بازگردند اما جنگ هشت ساله ایران و عراق آنقدر طولانی شد که مجبور شدند در آمریکا بمانند. بعد از به دنیا آمدن یارا در کالیفرنیا آنها بارها به ایران سفر کردند. سفرهای متعدد یارا به ایران برای او تبدیل به یک عادت شد و دوران کالج هم تابستانها را به تنهایی به ایران میآمد.
او به لطف پدر و مادرش مهارت خوبی در زبان فارسی دارد و با شرکت در کلاسهای فارسی در دوران دبیرستان توانست نوشتن و خواندن هم یاد بگیرد تا جایی که در رزومه کاریاش چندین ترجمه فیلم و کتاب از فارسی به انگلیسی دارد.
یارا در سال 2013 بعد از تحصیل در رشته مطالعات خاورمیانه در دانشگاه نیویورک به ایران آمد تا چند ماهی را مثل همیشه اینجا بگذراند اما چند ماه تبدیل شد به دو سال. یارا در زمانی که ایران بود برای مدتی بهعنوان یک روزنامهنگار آزاد با گاردین و تایمز کار کرد و علاوه بر آن مشغول ترجمه و ساخت ویدئوهای وایرال هم بود. او سال 2015 دوباره به آمریکا بازگشت و در الجزیره مشغول به کار شد.
پیتزای قورمهسبزی با باتمانقلیچ
علمجویی یکی از افرادی است که در رشد شبکه الجزیره پالاس نقش بسیار تاثیرگذاری داشته. او در ابتدا بهعنوان تهیهکننده برنامه Real Time صدها ویدئو کوتاه و بلند ساخت که صدها میلیون بازدید و میلیونها اشتراکگذاری در فیسبوک، توئیتر و یوتیوب ایجاد کرد. کارهای او باعث جلب توجه مخاطبان بسیاری برای این شبکه شد و پنج میلیون دنبالکننده الجزیره در فیسبوک تبدیل به 11میلیون دنبالکننده شدند.
یارا بهطور خاص ویدئوهای کوتاه خبری وایرال برای شبکههای اجتماعی تولید میکرد و گهگاهی هم خودش مستندهای کوتاه برای این شبکه میساخت و به دیگر خبرنگاران یاد میداد چگونه ویدئوهایی بسازند که مخاطب را به خود جذب کند. او در این مدت یک مستند چهار قسمتی درباره ایرانیان آمریکایی و تاریخچه مهاجرت آنها تهیه کرد و خودش بهعنوان مجری در این مستند حضور داشت.
در قسمت آخر این مستند یارا به سراغ پدر و مادر خود رفت و تجربه آنها را از مهاجرت و ایرانی آمریکایی بودن به تصویر کشید. بعد از اتمام این مستند یارا ساخت مجموعه مستند «با یارا میل کنید» را شروع کرد و تا به امروز 31 قسمت تولید کرده است. او در این مجموعه هم چند قسمت را به غذاهای ایرانی اختصاص داده که یکی از آنها پخت پیتزای قورمهسبزی با نجمیه باتمانقلیچ، نویسنده مشهور کتابهای آشپزی است.
